TSUE C-260/18 Dziubak - znaczenie dla frankowicza

Table of Contents

Sprawa Dziubak w skrócie: pytania polskiego sądu i problem umowy CHF

Wyrok TSUE Dziubak z 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, dotyczącej Kamila i Justyny Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, wyjaśnił standard ochrony konsumenta wynikający z dyrektywy 93/13/EWG. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie rozstrzygnął jednak jednej „sprawy wszystkich frankowiczów” - ocenę konkretnej umowy pozostawił sądowi krajowemu.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Nagłówek o „wyroku dla frankowiczów” może skłaniać do szybkiej decyzji, ale wyrok jest punktem analizy, a nie gotową opinią o każdej umowie kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim. Z mojej praktyki redakcyjnej wynika, że pierwszym błędem bywa przeniesienie medialnego skrótu orzeczenia wprost na własną sytuację.

Dlaczego Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do TSUE?

Sąd Okręgowy w Warszawie skierował pytania prejudycjalne, aby ustalić, jak stosować dyrektywę 93/13/EWG po uznaniu określonych warunków mechanizmu przeliczeniowego za nieuczciwe. Pytania dotyczyły przede wszystkim tego, co dzieje się z umową po usunięciu takich postanowień i czy można je zastąpić inną regułą.

TSUE interpretuje prawo Unii, natomiast nie zbiera dowodów ani nie ustala faktów w miejsce polskiego sądu. Sąd krajowy bada treść umowy, regulamin, przebieg zawarcia kontraktu, stanowiska stron i skutki rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie.

Sprawa C-260/18 dotyczyła umowy Kamila i Justyny Dziubak, a nie automatycznie wszystkich umów indeksowanych lub denominowanych do CHF.
Raiffeisen Bank International AG był stroną postępowania, co nie oznacza, że identyczną ocenę otrzyma umowa zawarta z innym bankiem.
Sąd Okręgowy w Warszawie pytał o wykładnię prawa Unii, ponieważ odpowiedź mogła mieć znaczenie dla rozpoznawanej przez niego sprawy.
Mechanizm przeliczeniowy może dotyczyć wypłaty, spłaty albo salda zadłużenia, dlatego trzeba odczytać konkretne brzmienie dokumentów.

Jaką rolę w sprawie odgrywała dyrektywa 93/13/EWG?

Dyrektywa 93/13/EWG to unijny akt chroniący konsumenta przed nieuczciwymi warunkami umownymi, charakteryzujący się zasadą braku związania takim warunkiem, kontrolą postanowień nieuzgodnionych indywidualnie oraz obowiązkiem zapewnienia skutecznej ochrony. Jej art. 6 i 7 stanowiły punkt odniesienia dla odpowiedzi TSUE.

„Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta.” - Rada Wspólnot Europejskich, dyrektywa 93/13/EWG, art. 6 ust. 1, 1993

Polski kontekst daje między innymi art. 385¹ Kodeksu cywilnego. Nie jest to miejsce na encyklopedyczne omawianie przesłanek abuzywności - wyjaśnia je materiał czym jest klauzula abuzywna w umowie kredytu. Dla decyzji kredytobiorcy ważniejsze jest pytanie: które postanowienie, w jakiej wersji umowy i z jakim skutkiem ma być oceniane?

Najważniejsze wnioski z wyroku TSUE z 3 października 2019 roku

Wyrok C-260/18 wyjaśnia, że po usunięciu nieuczciwego warunku sąd nie powinien dowolnie „naprawiać” umowy tylko po to, aby utrzymać ją w mocy. To, czy umowa może dalej obowiązywać bez danego postanowienia, ocenia sąd krajowy według prawa krajowego i okoliczności sprawy (źródło: TSUE, C-260/18, 2019).

Czy sąd może zastąpić nieuczciwy mechanizm przeliczeniowy innym kursem?

Nie, sąd nie może swobodnie wprowadzić innego kursu wyłącznie po to, aby ocalić umowę po usunięciu nieuczciwego warunku. TSUE odniósł się szczególnie do zastępowania klauzuli przepisem prawa krajowego o charakterze ogólnym, a zastosowanie prawa do konkretnego sporu nadal należy do sądu polskiego.

To nie jest prosta odpowiedź, że kurs średni NBP zawsze można albo zawsze trzeba wykluczyć. Taka teza pomija treść wyroku i etap analizy krajowej. Sąd najpierw ustala, czy dane postanowienie jest nieuczciwe, następnie rozważa skutki jego eliminacji.

„Sąd krajowy nie może uzupełnić luk powstałych po usunięciu nieuczciwych warunków wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym.” - Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrok C-260/18, 2019, parafraza tezy orzeczenia

Kiedy umowa może dalej obowiązywać po usunięciu nieuczciwego warunku?

To zależy od tego, czy po usunięciu warunku umowa może dalej obowiązywać na podstawie prawa krajowego oraz jej pozostałej treści. TSUE wskazał, że tej oceny dokonuje sąd krajowy, a nie sam Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (źródło: TSUE, C-260/18, 2019).

Nieważność umowy frankowej nie jest synonimem wypowiedzenia, odstąpienia od umowy ani prostego wykreślenia jednego zdania. Może być jednym z możliwych skutków prawnych, lecz nie wynika automatycznie z samego faktu, że kredyt był powiązany z CHF.

Jakie znaczenie ma świadoma decyzja konsumenta o skutkach nieważności?

Pierwszym krokiem jest poznanie konsekwencji każdego wariantu, ponieważ stanowisko odpowiednio poinformowanego konsumenta ma znaczenie, gdy eliminacja warunku może prowadzić do upadku umowy. Komunikat TSUE nr 129/19 akcentował konieczność uwzględnienia ochrony konsumenta, również wtedy, gdy skutki nieważności mogą być dla niego niekorzystne.

Świadoma decyzja nie polega na zaznaczeniu jednego pola w formularzu. Kredytobiorca powinien rozumieć możliwe rozliczenia, bieżące saldo, dalsze raty, sytuację zabezpieczenia hipotecznego oraz koszty prowadzenia sporu.

Wyrok TSUE C-260/18 nie zastępuje indywidualnej decyzji konsumenta o tym, jakiego rozstrzygnięcia chce dochodzić.
Treść umowy CHF ma znaczenie większe niż sama nazwa produktu użyta przez bank w reklamie lub korespondencji.
Aktualne orzecznictwo frankowe trzeba sprawdzić przed decyzją, ponieważ C-260/18 zapadł 3 października 2019 r.
Stanowisko banku i kredytobiorcy może wpływać na zakres sporu, lecz nie zwalnia sądu z oceny podstaw prawnych.
Rzetelna konsultacja powinna opisywać również wariant mniej korzystny, a nie wyłącznie maksymalną możliwą korzyść.

Zdanie, które można przyjąć jako bezpieczny punkt wyjścia: C-260/18 wzmacnia ochronę konsumenta przed skutkami nieuczciwych warunków, ale o dalszym bycie konkretnej umowy rozstrzyga sąd krajowy po indywidualnej analizie.

Czego wyrok Dziubak nie oznacza

Wyrok Dziubak nie unieważnił automatycznie wszystkich umów kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim i nie gwarantuje kredytobiorcy wygranej. TSUE odpowiedział na pytania o wykładnię dyrektywy 93/13/EWG, a polski sąd nadal ocenia dowody, treść umowy, aneksy oraz żądanie zgłoszone w danej sprawie.

Czy wyrok TSUE automatycznie unieważnił wszystkie umowy CHF?

Nie, wyrok C-260/18 nie unieważnił wszystkich kredytów frankowych, ponieważ TSUE nie badał indywidualnie każdej umowy ani jej wykonania. Sąd krajowy musi ustalić, czy w danym kontrakcie występują warunki podlegające kontroli i jakie skutki wiążą się z ich oceną.

Nie wolno więc budować decyzji wyłącznie na haśle „Dziubak”. Kamil i Justyna Dziubak występowali w określonym postępowaniu przeciwko Raiffeisen Bank International AG; inna data umowy, regulamin, aneks lub model wypłaty może wymagać odrębnej oceny.

Czy sama waluta kredytu przesądza o wyniku postępowania?

Nie, samo powiązanie kredytu z CHF nie przesądza ani o abuzywności konkretnych postanowień, ani o wyniku procesu. Analiza dotyczy między innymi mechanizmu ustalania kursu, stopnia indywidualnego uzgodnienia i skutków usunięcia zakwestionowanego warunku w świetle Kodeksu cywilnego oraz dyrektywy 93/13/EWG.

Umowa zawarta w 2006 r. i umowa zawarta kilka lat później mogą odwoływać się do innych regulaminów lub tabel kursowych.
Aneks umożliwiający spłatę w CHF trzeba czytać wraz z umową główną, a nie jako dokument oderwany od wcześniejszych postanowień.
Wysokość aktualnego salda nie odpowiada sama w sobie na pytanie o zasadność roszczeń ani o opłacalność ugody.
Informacje przekazane przed podpisaniem umowy mogą mieć znaczenie dowodowe, jeżeli strony sporu odwołują się do nich w postępowaniu.

Ostrzeżenie praktyczne: kalkulator lub artykuł prasowy może pomóc postawić pytania, ale nie zastąpi analizy dokumentów ani indywidualnej porady prawnej.

Jak sprawdzić znaczenie C-260/18 dla własnej umowy?

Analiza umowy frankowej po C-260/18 wymaga co najmniej umowy, regulaminu, wszystkich aneksów, historii wypłaty i spłat oraz aktualnego zaświadczenia banku. Te dokumenty pozwalają odtworzyć nie tylko treść klauzul przeliczeniowych, lecz także faktyczne przepływy i etap wykonania zobowiązania.

Które dokumenty trzeba przygotować do konsultacji?

Najpierw zbierz dokumenty w chronologicznym porządku: umowę, załączniki, regulamin z dnia podpisania, aneksy, harmonogramy i zaświadczenie banku. Nie trzeba samodzielnie pisać pozwu, aby rozpocząć uczciwą ocenę sprawy; samą procedurę opisuje odrębny materiał jak przygotować pozew frankowy.

Umowa kredytu wraz z wszystkimi załącznikami pokazuje podstawowe zasady wypłaty, spłaty i ustalania salda.
Regulamin lub tabela kursowa obowiązujące przy zawarciu umowy pomagają odtworzyć zakres mechanizmu przeliczeniowego.
Aneksy mogą zmieniać sposób spłaty, walutę przepływów lub inne elementy wymagające osobnego odczytania.
Zaświadczenie banku powinno obejmować datę wypłaty, historię rat, pobrane opłaty i aktualne saldo według danych banku.
Korespondencja dotycząca zawarcia umowy lub ugody może być przydatna, jeśli wyjaśnia stanowiska stron albo warunki proponowane przez bank.

Jak analizować klauzule przeliczeniowe, aneksy i wykonanie umowy?

Drugi krok polega na zestawieniu literalnej treści klauzul z tym, jak bank wypłacił kredyt, naliczał saldo i przyjmował spłaty. Klauzula przeliczeniowa nie jest samą walutą CHF - opisuje konkretny mechanizm przeliczeń, którego znaczenie trzeba ustalić w danej umowie.

Przykład: kredytobiorca otrzymał wypłatę w złotych, a bank ustalił saldo odniesione do CHF według zasad zawartych w dokumentach. Późniejszy aneks pozwalający spłacać raty w CHF nie odpowiada samodzielnie na pytanie o skutki wcześniejszych postanowień. To zależy od jego treści, chwili zawarcia i świadomości stron.

Wniosek użyteczny dla decyzji: C-260/18 warto odnieść do dokumentów i danych banku, nie do samego określenia „kredyt frankowy”.

Pozew czy ugoda po wyroku Dziubak?

Pozew czy ugoda po wyroku Dziubak to decyzja wymagająca porównania co najmniej czterech elementów: wyniku finansowego netto, czasu, kosztów i ryzyka. C-260/18 jest istotny dla analizy prawnej, ale nie przesądza, że proces zawsze da lepszy rezultat niż konkretna oferta banku (źródło: TSUE, C-260/18, 2019).

Jak porównać korzyści, koszty i ryzyka obu wariantów?

Porównaj oba warianty na jedną datę kalkulacji i na tej samej historii przepływów, zanim zestawisz ich wynik finansowy. Nominalna redukcja salda w ugodzie nie jest porównywalna z możliwym wynikiem procesu, jeżeli obliczenia używają innych dat, innych rat lub pomijają koszty.

Kryterium	Pozew	Ugoda
Cel analizy	Ocena roszczeń i możliwych skutków wyroku w konkretnej sprawie.	Ocena warunków zaproponowanych przez bank oraz skutków podpisania porozumienia.
Czas	Zależy od sądu, instancji, dowodów i przebiegu sprawy; nie należy obiecywać terminu.	Zwykle może zakończyć spór szybciej, ale termin i warunki zależą od oferty oraz negocjacji.
Koszty	Obejmują między innymi opłaty, wynagrodzenie pełnomocnika i możliwe koszty procesowe.	Wymaga sprawdzenia kosztów, rozliczeń, ewentualnych opłat oraz konsekwencji podpisanych zrzeczeń.
Ryzyko	Wynik zależy od okoliczności sprawy, materiału dowodowego i oceny sądu.	Ryzyko dotyczy między innymi niekorzystnych parametrów ugody lub zbyt szerokiego zrzeczenia roszczeń.
Hipoteka	Skutki dotyczące zabezpieczenia wymagają oceny po rozstrzygnięciu i rozliczeniu stron.	Trzeba ustalić, czy ugoda jasno określa spłatę, zamknięcie kredytu i podstawę wykreślenia hipoteki.

Dane o podatkach, kosztach i aktualnych zasadach rozliczeń trzeba sprawdzić na dzień decyzji w oficjalnych źródłach oraz dokumentach konkretnej sprawy. Przydatne rozwinięcie porównania zawiera materiał pozew czy ugoda z bankiem - porównanie decyzji oraz jak policzyć korzyść z pozwu i ugody.

Jakie pytania zadać przed przyjęciem oferty ugody?

Zacznij od prośby o pisemne wyliczenie: saldo po ugodzie, kwotę końcową, kurs i oprocentowanie przyjęte przez bank oraz pełną treść zrzeczenia roszczeń. Bez tych danych nie da się uczciwie porównać ugody z procesem.

Oferta ugody powinna wskazywać datę kalkulacji, ponieważ saldo i rozliczenie zmieniają się wraz z kolejnymi ratami.
Bank powinien jasno opisać, czy ugoda przewiduje zamknięcie kredytu, dalsze raty albo zmianę jego parametrów.
Zrzeczenie roszczeń wymaga przeczytania razem z całą ugodą, zwłaszcza gdy obejmuje przyszłe lub przeszłe rozliczenia.
Wykreślenie hipoteki wymaga ustalenia dokumentów, terminu i warunków, które mają wystąpić po rozliczeniu zobowiązania.
Porównanie powinno obejmować płynność finansową kredytobiorcy, a nie tylko kwotę atrakcyjnie nazwaną przez bank.

Jedna zasada porównania: wyrok Dziubak nie wybiera za kredytobiorcę między ugodą a pozwem; wybór zależy od umowy, oferty, czasu, ryzyka i sytuacji życiowej.

Jak przygotować się do konsultacji z kancelarią?

Do konsultacji z kancelarią przygotuj komplet dokumentów i poproś o dwie jasne kalkulacje netto: wariant pozwu oraz wariant ugody na tę samą datę. Rzetelna rozmowa powinna wskazywać podstawy oceny, koszty i ryzyka, a nie opierać się na obietnicy określonego wyniku.

Jak rozpoznać rzetelną analizę sprawy?

Rzetelna analiza wskazuje konkretne postanowienia umowy, opisuje możliwe warianty i wyjaśnia, czego nie można dziś przesądzić. Prawnik nie powinien zastępować argumentacji hasłem o „pewnej wygranej”, ponieważ wynik zależy od okoliczności sprawy.

Kancelaria powinna wskazać paragrafy umowy i regulaminu, na których opiera ocenę klauzul przeliczeniowych.
Pełnomocnik powinien wyjaśnić znaczenie C-260/18 oraz aktualnego orzecznictwa, bez przypisywania TSUE decyzji należących do polskiego sądu.
Wynagrodzenie powinno obejmować opłatę podstawową, premię za sukces, koszty instancji i możliwe koszty zastępstwa procesowego.
Analiza powinna zawierać scenariusz mniej korzystny, ponieważ ryzyko procesowe nie znika po powołaniu wyroku Dziubak.

Kiedy należy skonsultować ofertę z niezależnym prawnikiem?

Skonsultuj ofertę przed podpisaniem ugody lub umowy z kancelarią, szczególnie gdy dokument przewiduje szerokie zrzeczenie roszczeń albo presję krótkiego terminu. Druga opinia może pomóc wychwycić odmienne założenia kalkulacji i niejasne koszty.

Prezes UOKiK i Rzecznik Finansowy pełnią funkcje instytucji ochrony konsumentów, ale ich materiały nie zastępują oceny konkretnej umowy oraz osobistej sytuacji. Przed publikacją lub decyzją należy sprawdzić aktualne stanowiska tych instytucji.

Jaką decyzję może podjąć frankowicz po analizie sprawy Dziubak?

Frankowicz może zdecydować o dalszej spłacie, negocjowaniu ugody albo dochodzeniu roszczeń, lecz decyzję powinien podjąć po sprawdzeniu dokumentów, kalkulacji netto i własnej tolerancji ryzyka. Sprawa C-260/18 pomaga zrozumieć ramy prawne, nie zastępuje jednak indywidualnego rozstrzygnięcia przez sąd ani porady prawnej.

Jak przejść przez checklistę decyzji?

Wykonaj sześć kroków w podanej kolejności: dokumenty, analiza, oferta ugody, wspólne porównanie, ocena własnej sytuacji i konsultacja prawna. Taka kolejność ogranicza ryzyko zestawienia niepełnych danych.

Zbierz umowę, regulamin, aneksy i aktualne zaświadczenie banku, aby ustalić punkt wyjścia dla analizy.
Uzyskaj indywidualną ocenę prawną klauzul przeliczeniowych oraz możliwych skutków w Twojej sprawie.
Poproś bank o pisemną ofertę ugody i nie podpisuj jej pod presją samego terminu marketingowego.
Porównaj pozew, ugodę i dalszą spłatę według identycznej daty wyceny oraz pełnej historii przepływów.
Oceń płynność finansową, plany dotyczące nieruchomości i gotowość na czas oraz niepewność postępowania sądowego.
Podejmij decyzję po wyjaśnieniu skutków każdego wariantu przez niezależnego prawnika.

Co dzieje się po wyborze pozwu albo ugody?

Po wyborze pozwu rozpoczyna się postępowanie, którego przebieg zależy od sądu i stron, a po wyborze ugody trzeba wykonać dokładnie jej warunki oraz sprawdzić rozliczenie i hipotekę. Oś procesu opisuje materiał jak przebiega sprawa frankowa od analizy do wyroku.

Przykład praktyczny: osoba planująca sprzedaż mieszkania w krótkim czasie może inaczej ocenić znaczenie hipoteki i terminu rozliczenia niż kredytobiorca, który zamierza dalej mieszkać w nieruchomości przez wiele lat. To nie tworzy uniwersalnej odpowiedzi. Pokazuje tylko, dlaczego sama teza z C-260/18 nie wystarcza do podjęcia decyzji.

Podsumowanie i zastrzeżenie prawne

Sprawa C-260/18 wzmocniła ochronę konsumenta przy ocenie skutków usunięcia nieuczciwych warunków z umowy CHF, lecz nie zastąpiła pracy polskiego sądu ani analizy umowy kredytobiorcy. Wyrok TSUE z 3 października 2019 r. trzeba czytać razem z dyrektywą 93/13/EWG, prawem krajowym i aktualnymi okolicznościami sprawy.

Jaki jest praktyczny sens wyroku Dziubak?

Praktyczny sens C-260/18 polega na tym, że konsument i sąd mogą oceniać skutki nieuczciwych warunków bez założenia, że umowę trzeba za wszelką cenę uzupełnić. Nie oznacza to automatycznej nieważności, gwarancji wygranej ani jednego właściwego wyboru między pozwem a ugodą.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej interpretuje prawo Unii, a sąd krajowy rozstrzyga konkretny spór.
Dyrektywa 93/13/EWG chroni konsumenta przed związaniem nieuczciwym warunkiem, lecz wymaga zastosowania do faktów sprawy.
Kodeks cywilny i aktualne orzecznictwo należy sprawdzić przed podjęciem działania lub publikacją treści prawnej.
Ugoda i pozew wymagają osobnych kalkulacji netto, przygotowanych na wspólnych założeniach.

Czy ten artykuł wystarcza do podjęcia decyzji?

Nie, artykuł nie wystarcza do podjęcia decyzji prawnej, ponieważ nie analizuje Twojej umowy, historii spłat, oferty banku ani sytuacji życiowej. Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej udzielonej po analizie umowy i sytuacji kredytobiorcy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wyrok TSUE C-260/18 unieważnił wszystkie kredyty frankowe?

Nie. TSUE zinterpretował przepisy dyrektywy 93/13/EWG, natomiast ocenę konkretnej umowy i skutków usunięcia jej nieuczciwych warunków przeprowadza sąd krajowy. Wynik zależy między innymi od treści umowy, żądań stron i okoliczności danej sprawy.

Czy po sprawie Dziubak sąd może wpisać do umowy kurs średni NBP?

To zależy od prawa krajowego i konkretnej umowy. C-260/18 ogranicza możliwość zastępowania nieuczciwego warunku przepisem o charakterze ogólnym wyłącznie po to, aby utrzymać umowę. Wyrok nie tworzy automatycznego rozwiązania dla każdej sprawy.

Czy konsument musi zgodzić się na nieważność umowy?

Stanowisko konsumenta ma istotne znaczenie, zwłaszcza gdy usunięcie warunku może prowadzić do upadku umowy i określonych konsekwencji finansowych. Decyzja powinna być świadoma oraz poprzedzona wyjaśnieniem możliwych skutków przez prawnika i, w toku sprawy, przez sąd.

Czy wyrok Dziubak przesądza, że pozew jest lepszy od ugody?

Nie. Wyrok dostarcza standardu prawnego istotnego dla oceny procesu, ale nie porównuje indywidualnej oferty ugody z możliwymi skutkami pozwu. Potrzebne są kalkulacje netto, analiza umowy, czas, koszty i ocena ryzyka.

Jakie dokumenty są potrzebne do oceny sprawy po C-260/18?

Podstawą są umowa, regulamin, aneksy, zaświadczenie banku o wypłacie i historii spłat oraz korespondencja dotycząca zawarcia umowy. Jeżeli bank przedstawił ugodę, dołącz jej pełną treść i kalkulację. Nie podpisuj dokumentu przed zrozumieniem jego skutków.

Czy aneks do umowy usuwa skutki wcześniejszych klauzul przeliczeniowych?

Nie można tego przesądzić bez analizy aneksu i umowy głównej. Znaczenie ma między innymi zakres zmiany, chwila jej wprowadzenia, informacje przekazane konsumentowi oraz to, czy dokument odnosi się do wcześniejszych roszczeń. Kategoryczne odpowiedzi bez tych danych są nierzetelne.

Czy można samodzielnie obliczyć skutki pozwu na podstawie wyroku Dziubak?

Kalkulator może uporządkować raty i przepływy, lecz nie zastępuje kwalifikacji prawnej umowy ani pełnego rozliczenia kosztów. Wynik trzeba zweryfikować na podstawie zaświadczenia banku i indywidualnej analizy prawnej. Treść nie zastępuje konsultacji z prawnikiem.

Źródła i literatura

Orzeczenie i prawo Unii

Prawo krajowe i aktualizacja informacji

ISAP, ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w tym art. 385¹; aktualny tekst należy zweryfikować przed publikacją.
Rzecznik Finansowy, materiały dotyczące ochrony klientów podmiotów rynku finansowego; aktualność konkretnych informacji należy sprawdzić przed podjęciem decyzji.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, komunikaty i materiały konsumenckie wymagające weryfikacji według stanu na dzień decyzji.

Przeczytaj również

r. pr. Katarzyna Adamska

Radca prawny z doswiadczeniem w sporach konsumentow z bankami. Tlumaczy sprawy frankowe jezykiem zrozumialym dla kredytobiorcy - z odwolaniem do orzecznictwa TSUE i Sadu Najwyzszego, bez obiecywania wygranej. Kazdy tekst pisze jako przewodnik po decyzji, nie oferte.